فضای سایبری باعث تأثیر در مفاهیم پایهای جغرافیای سیاسی همچون مفهوم ملت، حکومت، مرز و غیره شده است. امنیت ملی هم بهشدت تحت تأثیر فضای سایبر قرارگرفته است که باید تحولات آن در زیستبوم سایبری مورد تجزیهوتحلیل اساسی قرار گیرد. بیتوجهی و نادیده گرفتن اهمیت و ضرورت تدوین خطمشیها و روشهای اصول منطقی دفاعی و امنیتی، امنیت ملی را در معرض خطر قرار میدهد. الزام به تدوین اسناد بالادستی در حوزه سایبری: علاوه بر تأکید در بیانات مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی)، در سند سیاستهای کلی نظام در بخش "امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات" نیز مشاهده میشود. یکی از اسناد حائز اهمیت در این حوزه که باعث ایجاد بازدارندگی مقتدرانه، مقابله با حملات و کمک به جلوگیری از درگیریهای آینده در حوزه سایبر، دکترین است. این مقاله بر آن است به تبیین مبانی نظری ازجمله مبانی تدوین، منابع ورودی و سؤالات اساسی که دکترین سایبری باید به آن پاسخ بدهد و در جهت تدوین دکترین سایبری به آن نیاز است پاسخ بدهد و ضمن بررسی منابع موجود در تدوین دکترین مبتنی بر سه اصل چیستی، چرایی و چگونگی با دیدگاه عمدتاً شرقی، روشهای تدوین دکترین علیالخصوص در حوزه سایبری را مداقه قرار دهد. رویکرد این تحقیق کیفی بوده و از روش گردآوری کتابخانهای و ابزار فیشبرداری اسناد بالادستی، نشریات، مقالات تخصصی استفاده نموده است. با توجه به ویژگیهای خاص فضای سایبر و پویایی فراوان آن روش تدوین دکترین سایبری علاوه بر اشتراکات با سایر حوزهها از ویژگیهای منحصربهفردی نیز برخوردار است. معرفی چند الگوی تدوین دکترین و یک الگوی تدوین دکترین سایبری از نتایج این مقاله است.
تهدید پژوهی