1
دانشیار روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان
2
کارشناس ارشد روابط بینالملل ، گروه علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان
چکیده
با افزایش چگالی ارتباطات وابستگیهای متقابل و تکثر بازیگران، سیستم روابط بین به سمت سامانههای پیچیده و آشوبی تحولیافته است. این موضوع تغییر نگاه در طرحریزیهای راهبردی و اعمال کنترل هوشمند در جهت تأمین منافع، تلاش برای ساختاردهی به محیط و اعمال تهدیدات بر پایه رویکردهای کوانتومی و دانش سایبرنتیک را سبب گردیده است. در همین راستا مطالعات حوزههای امنیتی نیز تکاملیافته که با نگاه سیستمی بر پایه اصول پارادایم پیچیدگی و آشوب نوعی نوین از تهدیدات مؤثر بر بسترهای حیاتی جوامع انسانی را بر پایه کنشگری در محیطی شبکهای، با عنوان تهدیدات هیبریدی رصد نموده است. فعال شدن این تهدیدات در منطقه غرب آسیا باعث گردیدهاند کلیه کشورهای مشمول جغرافیای محور مقاومت با سطح بالایی از آنتروپیهای سیستمی مواجه شده، تنشها و آسیبهای متعددی را در بسترهای مختلف تجربه نمایند. هدف از این مقاله ضمن آسیبشناسی پاسخ به این سؤال است که ماهیت و خصوصیات تهدیدات هیبریدی علیه محور مقاومت در منطقه غرب آسیا چیست؟ در پاسخ، این مفروض مطرح میشود که با اقبال به علم سایبرنتیک، تهدیداتی شبکه محور، متنوع و هوشمندانه در قالب نسل پنجم از جنگها در سطح جغرافیای محور مقاومت، با عنوان تهدیدات هیبریدی اجرایی گردیده است. در این مقاله تأکیدمی گردد بازیگران هیبریدی در محیطی خاکستری به اعمال فشار هوشمندانه بر آسیبپذیریهای کشورهای منطقه پرداخته و هدف تغییر ساختار منطقه، نرمالسازی و ایجاد نظم مطلوب خود را با تضعیف و یا انهدام محور مقاومت تعقیب مینمایند. این مقاله به روش توصیفی تحلیلی با ابزار کتابخانهای و گردآوری اطلاعات از منابع مختلف و با بکار گیری پارادایم پیچیدگی، سازمانیافته است و بر این یافته تأکید مینماید که راه مقابله مؤثر با تهدیدات مدرن و پیچیده هیبریدی ضمن پرهیز از تقلیلگرایی، بهره جستن از تنوع و همافزایی ناشی از عملکرد در ابر شبکهای چند سطحی در مقوله دفاع؛ و بهره بردن از علم سایبرنتیک در شناخت و کنترل است.