تهدیدشناسی دفاعی- امنیتی کشورهای همجوار ج.ا.ایران در افق رویداد سال 2025 میلادی (مورد پژوهی: کشور عراق)

شناسایی ابعاد و عناصر تهدید که سبب بی­ثباتی و شکنندگی در دوام و بقاء کشورها می­شود، یکی از حوزه­های مطالعاتی و عملیاتی مهم و راهبردی است. جمهوری اسلامی ایران به­مثابه­ موجودیت ژئوپلیتیک در جنوب غرب آسیا با ایدئولوژی اسلامی و انقلابی، یکی از قطب­های تاثیرگذار در محیط پیرامونی خود در مقیاس منطقه­ای و فرامنطقه­ای است. استمرار ژرفا و نفوذ ژئوپلیتیکی ایران در منطقه، مستلزم شناسایی، بازنگری و تعمیق علمی و عملی عوامل و سازه­هایی است که می­تواند به صورت­های گوناگون ژرفای ژئوپلیتیکی کشور را در مقیاس محلی، ملی و منطقه­ای با چالش مواجه کند. به سبب چنین اهمیتی، شناسایی تهدیدهای دفاعی- امنیتی کشورهای همجوار ج.ا.ا و به عنوان نمونه کشور عراق به عنوان هدف پژوهش حاضر در نظر گرفته شده است. پژوهش حاضر با روش آمیخته، به شناسایی تهدیدهای دفاعی- امنیتی کشور عراق پرداخته است. در این راستا، به شناسایی و دسته­بندی گونه­های تهدید در چارچوب هفت بعد نظامی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، سایبری، فناوری و زیست­محیطی اقدام شده و سپس با استفاده از روش تحلیل روند و سناریونویسی در افق 2025 و با استفاده از نرم­افزار SPSS به برآورد مجموع تهدیدهای هفت­گانه فوق از سوی کشور عراق پرداخته شده است. یافته­ها نشان داد فضای پیرامونی غرب ایران، محیط نسبتاً امن راهبردی محسوب می­شود. کشور عراق از منظر ابعاد سیاسی و اقتصادی، به عنوان منبع تهدید نسبی علیه کشور به­شمار می­آید. بنابراین، به­نظر می­رسد که محیط پیرامونی غرب ایران از منظر تهدیدات نسبتاً ناامنِ راهبردی باشد.