بررسی فرصت‌ها و چالش‌ها‌ی هیدروپلیتیک شرق ایران و تأثیرآن بر امنیت ملی کشور جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی رود هیرمند)

منطقه غرب آسیا از مهم‌ترین کانون‌های منازعه و بحران در دهه‌های اخیر می‌باشد، با توجه به روند افزایش جمعیت و فرایند توسعه یکی از مشکلاتی که روابط دولت‌ها و ملت‌ها بر سر آن دچار چالش‌هایی خواهد شد کمبود منابع آب می‌باشد؛که در این منطقه، آسیای جنوبی با بحران‌های آبی زیادتری روبرو خواهد شد. هر کشوری که منابع آبی غنی‌تری در اختیار داشته باشد؛ در مناسبات هیدروپلیتیک و ژئوپلیتیک منطقه‌ای از توان اثرگذاری عمیق‌تری بهره خواهد برد. برخی ژئوپلیتیسین‌ها قرن 20 را سده‌ی هیدروپلیتیک می‌دانند و بر این باورند که اغلب درگیری‌ها و جنگ‌های منطقه‌ای در جهان به دلیل بحران برآمده از کمبود آب خواهد بود. با توجه به وجود تعداد سدهای بزرگ در این منطقه آشفتگی و بی‌ثباتی سیاسی- امنیتی در حوضه‌های آبریز مشترک و احداث پروژه‌های سدهای بزرگ و زیان‌بار در سایه این بحران‌ها است مسئله هیدروپلیتیک امروزه هم برای کشورهای منطقه غرب آسیا تهدید ایجاد کرده و هم فرصت. به ‌بیان ‌دیگر کشوری که در جایگاه فرودست قرارگرفته از سوی کشور بالادست تهدید می‌شود. امنیت ملی با توسعه و عدالت سرزمینی رابطه مستقیم دارد. برقراری عدالت اجتماعی و توزیع عادلانه ثمرات توسعه ملی، تا اندازه زیادی می‌تواند به ایجاد و حفظ امنیت ملی کمک نماید. این مقاله سعی بر آن‌ دارد که وضعیت هیدروپلیتیک کشور را در آینده هم از بعد تهدیدات و هم از بعد فرصت‌ها موردمطالعه قرار دهد. این پژوهش تلاش دارد تا با رویکردی توصیفی - تحلیلی با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، نقش هیدروپلیتیک شرق کشور  فرصت‌ها و چالش‌ها و تأثیر آن بر امنیت ملی کشور را بررسی نماید.